Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանազատման հարցերով հանձնաժողովները 2024 թվականի ապրիլի 19-ին պայմանավորվեցին սահմանազատումը սկսել Տավուշի մարզից։ Այս մասին հայտարարվեց, որ սահմանագծի տվյալ հատվածների նկարագրությունը կազմվելու է՝ հաշվի առնելով տեղանքում կատարված գեոդեզիական չափումների արդյունքում ստացված կոորդինատների հստակեցումը, որը պետք է ավարտվի մինչև 2024 թ. մայիսի 15-ը։
Այս պայմանավորվածությունից հետո վարչապետի աշխատակազմը հայտարարեց, որ Ադրբեջանն այս գործընթացի արդյունքում կստանա 2.5 գյուղ, որոնք, ինչպես պնդվում է, իբրև թե ինչ-որ ժամանակ պատկանել են Ադրբեջանին։ Սակայն հանրությանը չի տրամադրվել տեղեկություն այն մասին, թե որ թվականների քարտեզների հիման վրա է կատարվում սահմանազատումը, և ինչ քարտեզով է պլանավորվում իրականացնել հետագա գործընթացը։
Այս իրադարձությունների ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանը հրապարակային ելույթներում սպառնալիքներով և ուժի կիրառմամբ բացատրեց Տավուշի տարածքների հանձնման որոշումը՝ պնդելով, որ այն անհրաժեշտ է «անվտանգության համար»։ Նա նաև հայտարարեց, որ հաջորդ սահմանազատման օբյեկտը կլինի Սյունիքի մարզը։
Իրականում, 2020 թվականից հետո Սյունիքի մարզում ադրբեջանցիները, օրինակ՝ Տեղ գյուղի և Ներքին հանդում շրջանում, արդեն իսկ առաջ են եկել՝ իրենց զինված ուժերով ներխուժելով Հայաստանի սուվերեն տարածք։
Վերջերս, Սյունիքի մարզ կատարած այցի ժամանակ, վարչապետը Սիսիանի ավագ դպրոցի աշակերտների հետ զրույցի ընթացքում նշել էր, որ սահմանամերձ համայնքներում բնակիչները հարցնում են՝ «Հույս կա՞, որ մեզ մոտ էլ սահմանազատում կլինի»։ Այս հայտարարությունը, որը ներկայացվում էր որպես սահմանազատման «լավ» բնույթի ապացույց, հակադրվում էր իրականության հետ, որտեղ սյունեցիները, իբրև իրենց ապագայի մասին հարցերով, ապրում են անվստահության և անհանգստության մթնոլորտում։
Այս խոսակցություններից և վարչապետի հայտարարություններից անցել են արդեն 2 տարի, սակայն Սյունիքի մարզում սահմանազատման գործընթացը մինչ օրս չի սկսվել։ Ի տարբերություն Տավուշի մարզի, որտեղ գործընթացը շտապ տեմպերով իրականացվեց, Հայաստանի սուվերեն տարածքին վերաբերող հարցերում Փաշինյանի կառավարությունը ցուցաբերում է զգալի դանդաղություն։
Այս հարցի վերաբերյալ մանրամասն տեղեկություն ստանալու նպատակով մենք գրավոր հարցում էինք ուղարկել Սյունիքի մարզպետ Ռոբերտ Ղուկասյանին։ Մեզ ստացված պատասխանը բացահայտորեն ցույց է տալիս պետական իշխանությունների անտարբերությունը։ Մարզպետի ներկայացուցիչը նշել է․ «Սյունիքի մարզում սահմանազատման առնչությամբ այս պահին մեզ որևէ տվյալ հայտնի չէ, գործընթացի վերաբերյալ մանրամասների համար խնդրում ենք դիմել իրավասու պետական մարմիններին»։
Այս պաշտոնական անպատասխանությունը հստակ ցույց է տալիս, որ հայկական կառավարությունը, թեև հրապարակայնորեն խոստանում է սահմանազատումներ, իրականում չի ձեռնարկում որևէ կոնկրետ գործողություն՝ պաշտպանելու համար Հայաստանի սահմանները և ապահովելու Սյունիքի բնակիչների անվտանգությունը։
